توقف، تنفس مهم ترین راهکار کنترل هیجان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز البرز، فرزان فرزانگهر در برنامه «امروز البرز» با اشاره به اهمیت مدیریت ذهن در تربیت کودکان اظهار کرد: در حوزه تربیت، ۱۰ خطای ذهنی شناخته‌شده وجود دارد که دو مورد از آنها ارتباط مستقیم با تاب‌آوری و انعطاف‌پذیری دارد.

وی نخستین خطا را «تفکر صفر و صدی» یا همان نگاه «همه یا هیچ» عنوان کرد و گفت: این نوع نگاه باعث می‌شود ذهن انسان واقعیت‌ها را نسبی نبیند و تنها بر یک بُعد از ماجرا تمرکز کند. کودکان باید از سنین پایین بیاموزند که اتفاق‌ها نسبی است و نباید یک موقعیت را مطلق در نظر گرفت.

این کارشناس علوم تربیتی افزود: برای مثال اگر کودکی بگوید «همه خسته شدند»، والدین باید با پرسشگری او را به تفکر دقیق‌تر هدایت کنند تا متوجه شود منظور از «همه» چیست. این شیوه نگاه جامع، در آینده به تصمیم‌گیری بهتر و مدیریت صحیح‌تر منجر خواهد شد.

فرزانگهر دومین خطای رایج ذهن را «فاجعه‌سازی» دانست و تصریح کرد: بسیاری از افراد هنگام بروز مشکل، آن را بیش از حد بزرگ جلوه می‌دهند. این بزرگ‌نمایی گاه ریشه در کمبود توجه در دوران کودکی دارد و می‌تواند در بزرگسالی به ضعف در تصمیم‌گیری منجر شود.

وی تأکید کرد: در مواجهه با هیجانات کودک، ابتدا باید به او توجه و همدلی نشان داد و سپس به‌تدریج موضوع را تحلیل و از شدت آن کاست. کودکان باید بیاموزند که رنج‌ها نیز بخشی از مسیر رشد هستند و می‌توانند زمینه‌ساز پرورش شخصیت شوند.

این کارشناس با اشاره به اهمیت «واقع‌بینی» در تربیت گفت: کودک باید یاد بگیرد چه در موفقیت و چه در شکست، تحلیل درست داشته باشد و دچار غرور یا خودکم‌بینی نشود.

فرزانگهر یکی از روش‌های کاربردی در مدیریت بحران را روش «اِستُپ» عنوان کرد و توضیح داد: استپ به معنای «توقف» در لحظه بحران است؛ فرد باید لحظه‌ای مکث کند، به اطراف موضوع نگاه کند و سپس با تنفس عمیق، هیجان خود را کنترل کند.

وی با حضور در سیمای البرز افزود: تنفس صحیح سریع‌ترین راه برای کاهش فشار روانی است و به فروکش کردن هیجان کمک می‌کند. پس از توقف، درک موقعیت و آرام‌سازی، نوبت به اقدام آگاهانه می‌رسد.

این کارشناس علوم تربیتی در پایان برنامه امروز البرز خاطرنشان کرد: آموزش شناخت احساسات، همدلی با کودک و تمرین مهارت‌های تحلیلی، از مهم‌ترین ابزار‌های تقویت خودکنترلی و تاب‌آوری کودکان در مواجهه با بحران‌هاست.