اسرائیل امروز به معضل جامعه جهانی تبدیل شده است

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما از آنکارا؛ هاکان فیدان در گفت‌و‌گو با شبکه «سی‌ان‌ان ترک» با اشاره به اینکه روند مذاکرات در شرایطی بسیار حساس و هم‌زمان با ادامه جنگ انجام شد، گفت: بی‌اعتمادی میان طرف‌ها به اندازه‌ای عمیق بود که گفت‌وگوی مستقیم به‌تنهایی برای رسیدن به توافق کافی نبود و حضور بازیگران مورد اعتماد از جمله ترکیه، برای پیشبرد مذاکرات ضروری بود.

وی افزود: رئیس‌جمهور ترکیه طی سال‌های گذشته با اتخاذ سیاستی متوازن و قابل اعتماد، جایگاه ویژه‌ای در میان طرف‌های مختلف به دست آورده و همین موضوع نقش آنکارا را در این روند پررنگ کرده است.

فیدان با اشاره به تلاش‌های فشرده دیپلماتیک در روز‌های جنگ اظهار داشت: ترکیه، قطر و پاکستان به صورت هماهنگ میان طرف‌های درگیر پیام رد و بدل می‌کردند و همکاری نزدیک این سه کشور، زمینه را برای برقراری آتش‌بس فراهم ساخت.

به گفته وی، مذاکرات برای دستیابی به توافقی پایدار همچنان ادامه دارد.

وزیر امور خارجه ترکیه در ادامه، اسرائیل را «عامل برهم‌زننده نظم منطقه‌ای» توصیف کرد و افزود: از نگاه جامعه بین‌المللی، این رژیم منشأ بی‌ثباتی، خشونت و کشتار است.

وی گفت: تصویری که سال‌ها از اسرائیل در افکار عمومی غرب شکل گرفته بود، دیگر کارایی گذشته را ندارد و افکار عمومی جهان، به‌ویژه در دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و محافل علمی، بیش از گذشته نسبت به سیاست‌های تل‌آویو موضع انتقادی اتخاذ کرده‌اند.

هاکان فیدان همچنین با اشاره به پرسش‌های مطرح‌شده درباره احتمال هدف قرار گرفتن ترکیه از سوی اسرائیل تأکید کرد: آنکارا از هیچ تهدیدی هراس ندارد و در صورت تعارض اقدامات هر بازیگری با منافع ملی و منطقه‌ای ترکیه، آماده دفاع از منافع خود خواهد بود. با این حال وی تأکید کرد مسئله اسرائیل تنها مشکل ترکیه نیست، بلکه به گفته او «مشکل مشترک تمام بشریت» است و جامعه جهانی باید مسئولیت بیشتری در قبال آن بپذیرد.

رئیس دستگاه دیپلماسی ترکیه با اشاره به تصمیم آنکارا برای توقف کامل تجارت با اسرائیل گفت: دولت ترکیه با قطع مبادلات تجاری حدود ۱۰ میلیارد دلاری، پیام سیاسی روشنی به تل‌آویو ارسال کرده است.

وی افزود: هرچند این اقدام به‌تنهایی موجب تغییر رفتار اسرائیل نشد، اما آغازگر روندی بود که اکنون در اروپا نیز آثار آن مشاهده می‌شود؛ به‌طوری که برخی کشور‌های اروپایی فروش سلاح به اسرائیل را محدود کرده‌اند و هم‌زمان محدودیت‌هایی علیه برخی مقام‌های اسرائیلی، از جمله صدور احکام بازداشت بین‌المللی در دستور کار قرار گرفته است.

فیدان این تحولات را بی‌سابقه توصیف کرد و گفت: اسرائیل امروز بیش از هر زمان دیگری با فشار‌های بین‌المللی مواجه است.

وزیر امور خارجه ترکیه در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو به ابتکار چهارجانبه ترکیه، مصر، عربستان سعودی و پاکستان پرداخت و افزود: هدف این سازوکار، تقویت همکاری میان قدرت‌های مهم منطقه و فراهم کردن زمینه حل مسائل منطقه از سوی خود کشور‌های منطقه است.

وی تأکید کرد: این ایده پیش از آغاز جنگ غزه مطرح شده بود و اکنون با تحولات مرتبط با ایران اهمیت بیشتری یافته است.

فیدان با اشاره به ظرفیت‌های ژئوپلیتیکی چهار کشور عضو این ابتکار گفت: ترکیه، مصر، عربستان و پاکستان هر یک از جایگاه راهبردی ویژه‌ای برخوردارند و در صورت هم‌افزایی، می‌توانند نقش مهمی در تأمین ثبات، امنیت و توسعه اقتصادی منطقه ایفا کنند.

وی افزود: رهبران این کشور‌ها درباره چارچوب همکاری به توافق اصولی رسیده‌اند و تاکنون چهار نشست رسمی در این قالب برگزار شده است.

به گفته وی، این سازوکار در آینده می‌تواند به ساختاری گسترده‌تر و مؤثرتر تبدیل شود.

وزیر امور خارجه ترکیه در پایان تأکید کرد: راهبرد آنکارا، سپردن حل بحران‌های منطقه‌ای به کشور‌های منطقه است و این الگو تنها به خاورمیانه محدود نمی‌شود بلکه ترکیه در قفقاز، بالکان و آفریقا نیز رویکرد مشابهی را دنبال می‌کند.

وی ابراز امیدواری کرد: پس از دستیابی به توافقی پایدار میان ایران و آمریکا، کشور‌های منطقه بتوانند نقش اصلی را در شکل‌دهی نظم جدید منطقه‌ای بر عهده بگیرند.