رشد ارزش افزوده معادن با وجود افت سرمایه‌گذاری

شهباز حسن‌پور، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار تحریریه صنعت و معدن خبرگزاری صداوسیما با اشاره به اهمیت بخش معدن در اقتصاد کشور گفت: موضوع معدن در سال‌های اخیر همواره مورد توجه مسئولان و فعالان اقتصادی بوده و حتی از سوی رهبر شهید انقلاب نیز بر ضرورت توجه همه‌جانبه به آن تأکید شده است؛ به‌گونه‌ای که ایشان معدن را جایگزینی برای نفت در اقتصاد کشور می‌دانستند.

وی افزود: با وجود این تأکیدات، بخش معدن همچنان با چالش‌ها و ضعف‌هایی مواجه است که مانع از رشد مطلوب آن شده و حتی در برخی موارد موجب رکود یا عقب‌گرد شده است.

حسن‌پور همچنین به آسیب‌های واردشده به صنایع معدنی در پی حملات اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی اشاره کرد و گفت: با وجود این خسارات، تلاش شبانه‌روزی فعالان این حوزه مانع از تحقق اهداف دشمنان شده و روند جبران آسیب‌ها ادامه دارد.

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس با اشاره به برخی شاخص‌های اقتصادی افزود: ارزش افزوده بخش معدن از میانگین ۱۴۴۹ هزار میلیارد ریال در دهه ۱۳۹۰ به ۲۲۰۸ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۲ افزایش یافته و سهم این بخش از تولید ناخالص داخلی نیز از ۰.۹۹ درصد به ۲.۱ درصد رسیده است. با این حال، کاهش هزینه‌های توسعه و اکتشاف از ۶۴۳۱ به ۳۴۲۸ هزار میلیارد ریال باعث افت رشد این بخش از ۷.۸ درصد به ۲.۲ درصد شده است.

وی مهم‌ترین چالش‌های بخش معدن را کاهش سرمایه‌گذاری، فرسودگی ماشین‌آلات، محدودیت طرح های اکتشافی، ضعف زیرساخت‌ها، مشکلات تأمین مالی و تحریم‌ها عنوان کرد و گفت: برای اقتصادی شدن معادن باید کاهش هزینه تولید، نوسازی تجهیزات، افزایش بهره‌وری انرژی و تکمیل زنجیره ارزش در دستور کار قرار گیرد.

حسن‌پور با تأکید بر توسعه صنایع پایین‌دستی گفت: تجربه موفق کشور در حوزه فولاد نشان می‌دهد که حرکت از خام‌فروشی به سمت تولید محصولات نهایی امکان‌پذیر است و این الگو باید در سایر مواد معدنی به‌ویژه عناصر نادر نیز دنبال شود.

وی نقش ایمیدرو را به‌عنوان محور توسعه صنایع معدنی کشور مهم ارزیابی کرد و افزود: این سازمان باید در توسعه زیرساخت‌ها، به‌ویژه در حوزه معادن کوچک و متوسط، پیشگام باشد و زمینه جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را فراهم کند.

این نماینده مجلس در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع حقوق دولتی معادن پرداخت و پیشنهاد داد: این حقوق بر اساس سود واقعی معادن محاسبه شود، ضرایب متفاوتی برای معادن کوچک، متوسط و بزرگ در نظر گرفته شود، دریافت آن به‌صورت پلکانی باشد و بخشی از درآمد آن به توسعه زیرساخت‌ها و اکتشافات اختصاص یابد.

وی بر لزوم توسعه اکتشافات معدنی با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان تأکید کرد و گفت: استفاده از روش‌هایی مانند ژئوفیزیک و الکترومغناطیس می‌تواند به افزایش عمر ذخایر معدنی و تحول در این بخش منجر شود.