خبرنگار؛ امانت‌دار حقیقت در عصر جنگ شناختی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ آقای برمک بیات، خبرنگار ارشد رسانه در یادداشتی نوشت؛  

امروز، در جهانی که مرز میان «خبر» و «عملیات رسانه‌ای» هر روز پیچیده‌تر می‌شود، مسئولیت خبرنگار نیز سنگین‌تر از گذشته است. خبرنگار تنها روایت گر رویداد‌ها نیست؛ او در شکل‌گیری ادراک عمومی، امید اجتماعی و سرمایه اعتماد جامعه نقش‌آفرین است. هر خبر، هر تصویر و هر روایت می‌تواند به همبستگی ملی یاری رساند یا ناخواسته بر شکاف‌ها و التهاب‌های اجتماعی بیفزاید.

بیش از یک سال گذشته، یکی از حساس‌ترین مقاطع رسانه‌ای کشور بود. در شرایطی که ایران با جنگ‌های ترکیبی و تجاوز نظامی رژیم صهیونی و آمریکا؛ فشار‌های گسترده سیاسی، امنیتی و رسانه‌ای مواجه شد، خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای، در داخل و خارج از کشور، بار دیگر نشان دادند که رسالت حرفه‌ای خود را به‌خوبی می‌شناسند. آنان از پوشش تحولات میدانی و حضور مردم در مناسبت‌های مختلف گرفته تا روایت وداع با فرماندهان و شهدای عزیز، انعکاس مطالبات مردم و پیگیری مسائل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، حضوری مؤثر و مسئولانه داشتند و کوشیدند صدای مردم را با نقدی منصفانه و راهگشا به گوش مسئولان برسانند.

اما شاید مهم‌ترین آزمون خبرنگار امروز، نه در میدان خطر، بلکه در میدان تشخیص باشد.

در عصر جنگ شناختی، تهدید‌ها همیشه آشکار نیستند. گاهی خطرناک‌ترین دام‌ها، در قالب وسوسه‌هایی مانند سرعت، شهرت، رقابت، دیده‌شدن یا روایت‌های جذاب و ... ظاهر می‌شوند. وسوسه انتشار خبری که هنوز به‌درستی راستی‌آزمایی نشده، قضاوت پیش از تکمیل اطلاعات، یا قرار گرفتن در دستورکار رسانه‌ای دیگران، می‌تواند ناخواسته خبرنگار را از مسیر اصلی حرفه خود دور کند.

امروز، بسیاری از عملیات رسانه‌ای نه بر پایه جعل آشکار، بلکه با انتخاب گزینشی واقعیت‌ها، برجسته‌سازی افراطی، حذف زمینه‌ها و تغییر چارچوب تحلیل انجام می‌شوند. از همین رو، خبرنگار حرفه‌ای تنها کسی نیست که حقیقت را بیان می‌کند؛ بلکه کسی است که اجازه نمی‌دهد حقیقت، قربانی هیجان، شتاب یا رقابت شود.

اعتماد عمومی، بزرگ‌ترین سرمایه هر رسانه است و این سرمایه با سال‌ها صداقت، انصاف، دقت و مسئولیت‌پذیری ساخته می‌شود، اما ممکن است با یک خطای حرفه‌ای آسیب ببیند. از همین رو، نقد منصفانه و مطالبه‌گری مسئولانه، زمانی بیشترین اثر را دارد که بر پایه واقعیت، انصاف و دغدغه حل مسئله استوار باشد؛ نقدی که هم به آگاهی جامعه کمک کند و هم سرمایه اجتماعی را تقویت سازد.

روز خبرنگار، فرصت تجلیل از زنان و مردانی است که بی‌ادعا و گاه در سخت‌ترین شرایط، رسالت آگاهی‌بخشی را بر دوش می‌کشند. یاد شهید محمود صارمی و همه شهدای رسانه، یادآور این حقیقت است که خبرنگاری، پیش از آنکه یک شغل باشد، امانتی برای پاسداری از حقیقت و مسئولیتی در قبال مردم است.

امروز، جامعه بیش از هر زمان دیگر به خبرنگارانی نیاز دارد که نه اسیر هیجان شوند، نه فریب وسوسه‌های پنهان جنگ شناختی را بخورند و نه از نقد منصفانه و مسئولانه فاصله بگیرند؛ خبرنگارانی که با صداقت، دقت، انصاف و شجاعت، هم پاسدار حقیقت باشند و هم حافظ اعتماد مردم؛ زیرا در نهایت، ماندگارترین میراث یک خبرنگار، نه تعداد خبر‌های منتشرشده، بلکه اعتمادی است که در دل مردم بر جای می‌گذارد.
 برمک بیاتخبرنگار ارشد صداو‌سیما