روایت مردم ، گفتمان غالب این روزها است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما ، نویسنده کتاب پاسیاد پسر خاک ، با حضور در برنامه کتاب هفته ، از خاطرات خود در زمان تقریظ رهبر شهید برکتابش تا جدیدترین آثارش سخن گفت .

مشروح این گفتگو را در ادامه می خوانید :

سوال: مقاومت ایرانیان خیلی در خروجی خبرگزاری‌ها قرار گرفته برای نمونه یک سری شعر در حال تولید است به عنوان وطنیات که در واقع نویسندگان آمدند و آثار خودشان را تحت این عنوان منتشر کرده‌اند کتابی هم با عنوان با وطن نوشتند در فضای مجازی که درواقع نویسنده‌ها سعی کردند قبل از این که کتابها به مرحله چاپ برسند واکنشی داشته باشند درباره مقاومت ایرانیان خود شما چه نگاه‌ها و رویکردهای جدیدی را در این مدت شاهد بودید ؟

قبادی: من معتقدم جنگ دوازده روزه و بعد از آن ، جنگ رمضان ما را وارد یک دوره گذار در حوزه‌های مختلف کرده که از جمله این حوزه‌ها حوزه ادبیات است . روایت فقط مبتنی بر روایت جنگ و جبهه نیست روایت ، مبتنی بر بیان احساسات و روزمرگی‌های مردم معمولی است وقتی ما صحبت از ایستادگی می‌کنیم و صحبت از مقاومت می‌کنیم این ایستادگی و مقاومت صرفاً در جبهه‌های جنگ نیست بلکه اشاره به ایستادگی‌های زنان دارد اشاره به ایستادگی‌های دانش‌آموزان و دانشجویان دارد اشاره به بخشی اقشار مختلف دارد که در بستر زندگی روزمره شاهد آن اتفاقات هست در این روایت هایی که ما امروز باهاش مواجه هستیم ، هویت اصیل ایرانی تبلور بیشتری دارد . این جا دیگر کشور را ایران را در قالب جغرافیا و مرزها فقط تعریف نمی‌کنیم ، بلکه این جا جغرافیا چیزی فراتر از یک مرز جغرافیایی است و لابلای فرمایش کوتاه شما هم بود و آن این که ما در اتفاق این روزها در روایت‌هایی که این روزها دارد رقم می‌خورد به کمک فضای مجازی داریم تلاش می‌کنیم که ادبیاتمان را فرهنگ مان را و هویت مان را نه فقط در داخل کشور، بلکه به همه دنیا صادر کنیم و مردمان بیشتری را از دنیایی متفاوت از دنیای ایرانی آشنا کنیم و این ، یک اتفاق مبارک است برای معرفی تاریخ و فرهنگ و همه‌ چیز ایران.

سوال: شما یک کتابی دارید با عنوان «پاسیاد پسر خاک » که الان در استودیو و من این کتاب را در مقابل شما می‌بینم.اگر ممکن است یک معرفی اجمالی از این کتاب داشته باشید .

قبادی: در واقع زندگی و زمانه سید اکبر ابوترابی است این کتاب در سال 1388 منتشر شد و الان به چاپ بیست و یکم رسیده است . این کتاب ، در بیست‌وهشتمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی در بخش جنبی حائز رتبه تقدیری شد و همچنین در جایزه قلم که تحت عنوان جایزه شهید آوینی هم ازش یاد می‌شود رتبه برگزیده را به خودش اختصاص داد و سومین نگاه و سطحی که برای این کتاب وجود دارد و من خیلی به آن افتخار می‌کنم تقریظی است که مقام معظم رهبری شهید برای این کتاب نگاشتند و در شروع کتاب اگر مخاطبان بعداً کتاب را دستشان بگیرند تقریظی به خط مبارک ایشان هست .

سوال: چه نکته‌هایی دارد این تقریظ؟

قبادی: دوتا نکته در تقریظی که رهبری شهید بر کتاب پاسیاد پسر خاک نوشتند برای من خیلی قابل تامل بود. یکی شخصی که ایشان در یکی دو جمله آخر که آن تقریظ خطاب به من نوشتند ، وآن که نوشته بودند دست نویسنده درد نکند این کتاب خوب و هنرمندانه تنظیم شده که مخاطب خصوصی و شخصی دارد و آن منم اما نکته دیگه‌ای که به درد تاریخ هم می‌خورد و یک نکته تاریخی است و من همیشه دغدغه این را داشتم زمانی که این کار پژوهشی را انجام می‌دادم که ای کاش فرصتی پیش می آمد من خاطرات رهبری شهید را از مرحوم آقای ابوترابی می‌شنیدم و این اتفاق خوب هیچ‌وقت فراهم نشد برای من اما وقتی تقریظ منتشر شد من دیدم که رهبری در تقریظ شان خاطره‌ای یا بهتر است بگویم اولین دیداری که از مرحوم آقای ابوترابی در مشهد در منزل خودشان داشتند به واسطه شهید اندرزگو و آنجا خاطره ای کوتاه می‌گویند و می‌گویند که من دوره‌هایی و برهه‌های مختلف آقای ابوترابی را می‌دیدم و با ایشان آشنایی داشتم.

سوال: رهبری روی روایتگری خیلی تاکید داشتند در شب خاطره هنری بارها رهبر شهیدمان دیدار داشتند با درواقع آزادگان این نگاه و این تاکید از کجا ناشی می‌شد؟

قبادی: ابتدا باید بگویم که به عقیده من یک استراتژی فرهنگی داشتند . در واقع ایشان فقط صرفاً نمی گویند بیایید روایتگری بکنید. یک تاکید ساده نیست و ما باید حواسمان باشد که این ضرورت فرهنگی از این ناشی می‌شود که خدای نکرده اگر ما روایتگری نکنیم شاید برای ما روایتگری بکنند و این شاید تحریف رخ بدهد و این شایسته تاریخ بزرگ ایران نیست و حتی اگر ما روایتگری نکنیم ممکن است ، بخشی از تاریخ ما که درواقع حافظه تاریخی ما محسوب می شود فراموش بشود.

روایتگری یا مطالعه آن چیزی که روایت می‌شود؛ صرفاً یک روایتگری نیست. شکل‌ دادن شخصیت و ارائه یک الگوی زندگی و یک سبک زندگی است و از این حیث ما با مطالعه یا روایتگری این اتفاقات در انقلاب یا دفاع مقدس، می‌توانیم به یک سبک زندگی برسیم و این خیلی قابل تأمل است.

سؤال: کتاب دیگری هم شما دارید با عنوان «خلبان صدیق»، اگر ممکن است معرفی کنید؟

قبادی: کتاب «خلبان صدیق» خاطرات آزاده خلبان امیر سرتیپ محمدصدیق قادری است. امیر قادری با شروع جنگ، اولین پرواز خود را آغاز می‌کند و در آخرین پروازشان در روز هشتم مهر 1359 مجبور به خروج اضطراری از هواپیما می‌شوند و در نهایت ، حاصل آن می‌شود 10 سال اسارت در اردوگاه‌ها و زندان‌های ارتش بعث که این کتاب ، روایتگر این دوره از زندگی و اسارت ایشان است.

سؤال: متمرکز هستید روی کارهای آزادگان، مثل این که کار دیگری هم در دست انتشار دارید؟

قبادی: اما در مورد کاری که فرمودید اخیراً به سرانجام رساندم و امیدوارم تا پایان سال جاری به دست انتشار سپرده شود، خاطرات آزاده خلبان محمد‌ابراهیم باباجانی است. سرهنگ باباجانی؛ یکی از 58 افسری بود که ثبت صلیب سرخ جهانی نشد و ارتش بعث عراق ایشان را به همراه 57 افسر دیگر به صورت مخفی و در زندان‌های مخفی خود نگهداری می‌کرد و روز 24 شهریور 69 آزاد می‌شوند و خودشان تا چند روز قبل از آن نمی‌دانستند که واقعاً آزاد می‌شوند یا نمی‌شوند؟ اما نکته‌ای که در خاطرات سرهنگ باباجانی بسیار قابل تأمل است، این بزرگواران با تلاش و تخصصی و همتی که آن‌جا به کار می‌برند، با پوست میوه‌هایی که به آنها می‌دادند باطری درست می‌کنند؛ با آن پوست میوه‌ها آب اسید تهیه می‌کنند و با سیم‌هایی که از در و دیوار زندان کنده بودند باطری درست می‌کنند و رادیوی خود را حدوداً در یک سال آخرشان با آن باطری راه می‌انداختند و گوش می‌دادند و این خیلی قابل تأمل است و به نظرم باید دیده شود از این حیث که در حداقل امکانات این عزیزان بیشترین بهره را می‌بردند و برای خود یک فضایی از امیدواری و بازگشت به کشور رقم می‌زدند.

سؤال: به نظر می‌رسد در پژوهش‌های شما؛ قدردانی از بزرگان زیاد است، ازجمله کتاب مجموعه‌ای که برای بزرگداشت مفاخر دارید؛ اگر ممکن است یکی از این نمونه‌ها را نشان دهید و این مجموعه را معرفی کنید.

قبادی: من برای نمونه چند تا از مجموعه کتاب‌های شخصیت‌های مانا را آوردم و خیلی مایلم به مخاطبان این شخصیت‌ها را معرفی کنم، ما تا امروز به کمک نویسندگان مختلف که در حوزه‌های خاص خودشان تخصص دارند، توانستیم 45 اثر را منتشر کنیم. یکی از آنها؛کتابی مرتبط با مرحوم مجتبی مینوی است؛ به عنوان یک فردوسی‌پژوه و شاهنامه‌پژوه به قلم دکتر علی تقوی، کتاب دیگر؛ ابوالقاسم سحاب است که بنیان گذار مؤسسه جغرافیایی سحاب است که خیلی از نقشه‌هایی که ما در خانه‌های خود داریم مرحوم ابوالقاسم سحاب؛ بنیانگذار مؤسسه آن بودند. مرحوم غلامحسین مصاحب است که به عنوان یک ریاضی دان؛ استاد مسلم ریاضی و یک دایره‌المعارف نویس؛ دایره‌المعارف مصاحب بدون شک بعد از بیش از نیم قرن، یکی از معتبرترین دایره‌المعارف‌ها و دانشنامه‌هایی است که ما از آن می‌توانیم استفاده کنیم و همچنین کتابی که مرحوم ابوالقاسم گرجی به عنوان یک مجتهد و حقوق‌دان برجسته، تلاش کردیم در این کتاب‌های کم‌حجم برای مخاطبان جوان این شخصیت‌ها، آثار و افکارشان را معرفی کنیم و به یک معنا به آن مخاطبان این را بگوییم که ایران عزیز ما الگوهای برجسته‌ زیادی دارد که ما می‌توانیم از آنها بهره ببریم و الگوی زندگی، تحصیل و کارمان قرار دهیم.