وقتی مادر دارو مصرف می‌کند، چه مقدار از آن وارد بدن نوزاد می‌شود؟

دکتر امید مرادی، عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی شیراز، اظهار کرد: پس از مصرف دارو، مولکول‌های آن وارد جریان خون مادر می‌شوند و بخشی از برخی دارو‌ها ممکن است وارد شیر مادر شده و در نهایت به بدن نوزاد منتقل شود، اما همه دارو‌ها به یک میزان وارد شیر نمی‌شوند.

 

وی افزود: اندازه و وزن مولکولی دارو، میزان اتصال آن به پروتئین‌های خون، حلالیت در چربی، اسیدی یا بازی بودن دارو، مدت زمان حضور دارو در بدن و سرعت دفع آن، از جمله عوامل مؤثر بر میزان انتقال دارو به شیر مادر هستند.

 

دکتر مرادی با تأکید بر اینکه وجود دارو در شیر مادر لزوماً به معنای خطرناک بودن آن برای نوزاد نیست، ادامه داد: متخصصان در ارزیابی ایمنی دارو‌ها تنها به وجود یا غلظت دارو در شیر توجه نمی‌کنند، بلکه مقدار واقعی دارویی را که نوزاد دریافت می‌کند نیز مورد بررسی قرار می‌دهند. وی بیان کرد: در بسیاری از موارد، مقدار دارویی که از طریق شیر به نوزاد منتقل می‌شود، بسیار کمتر از دوز درمانی مورد استفاده در کودکان است و در نتیجه احتمال بروز عوارض ناخواسته نیز پایین خواهد بود.

 

این عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی شیراز، سن و وضعیت سلامت نوزاد را از دیگر عوامل مهم در ارزیابی ایمنی دارو‌ها دانست و گفت: نوزادان نارس و شیرخواران کم‌سن، به دلیل تکامل‌نیافتگی کبد و کلیه، ممکن است توانایی کمتری برای دفع برخی دارو‌ها داشته باشند.

 

وی افزود: نوع تغذیه نوزاد و تعداد دفعات شیردهی نیز می‌تواند بر میزان دریافت دارو از طریق شیر مادر تأثیرگذار باشد و به همین دلیل، شرایط هر مادر و نوزاد باید به‌صورت جداگانه مورد ارزیابی قرار گیرد.

 

دکتر مرادی با اشاره به نقش داروسازان در ارزیابی ایمنی دارو‌ها در دوران شیردهی، اظهار کرد: متخصصان داروسازی بالینی و داروسازان با استفاده از داده‌های فارماکوکینتیکی، مطالعات بالینی و منابع علمی معتبر، میزان سود و زیان مصرف دارو‌ها را بررسی می‌کنند تا مادر ضمن دریافت درمان مورد نیاز، کمترین خطر متوجه نوزاد باشد.

 

وی تأکید کرد: قطع خودسرانه دارو یا توقف شیردهی بدون مشورت با پزشک و داروساز توصیه نمی‌شود؛ زیرا برای بسیاری از دارو‌ها اطلاعات علمی درباره میزان انتقال به شیر مادر و ایمنی آنها در دوران شیردهی وجود دارد و تصمیم‌گیری باید با توجه به شرایط مادر و نوزاد انجام شود.

 

این عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی شیراز در پایان گفت: مادران شیرده می‌توانند برای دریافت اطلاعات علمی و دقیق درباره ایمنی مصرف یک دارو در دوران شیردهی، با داروساز مشورت کرده و از خدمات واحد‌های اطلاعات دارو‌ها و سموم یا داروخانه‌ها استفاده کنند تا از مصرف خودسرانه دارو و بروز آسیب احتمالی به نوزاد پیشگیری شود.