ضرورت پژوهش های کاربردی در عرصه تولید رسانه ای

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، محسن شاکری‌نژاد در حاشیه نمایشگاه «روایت تحول»، درباره شاخص‌های ارزیابی عملکرد رسانه ملی در دوره تحول افزود: یکی از معیار‌های ارزیابی تولیدات رسانه ملی، میزان مخاطب بوده است، اما امروز با توجه به تنوع گسترده تولیدات صوتی و تصویری در جهان و به‌ویژه گسترش فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی، دسترسی مردم به انواع محتوا بسیار آسان‌تر از گذشته شده است، بنابراین معیار‌های ارزیابی نیز باید متناسب با این شرایط تغییر کند.

وی با اشاره به تغییر فضای تولید و شهرت در شبکه‌های اجتماعی گفت: امروز در فضای مجازی انسان‌رسانه‌ها و چهره‌هایی شکل گرفته‌اند که ممکن است از فیلتر‌ها و فرایند‌های حرفه‌ای گذشته عبور نکرده باشند. در گذشته، فرد برای تبدیل شدن به بازیگر باید سال‌ها آموزش می‌دید و تجربه کسب می‌کرد و ویژگی‌های حرفه‌ای متعددی در حوزه چهره، صدا، بدن و بازیگری داشت، اما امروز ممکن است فردی صرفاً به‌واسطه شهرت و تعداد بالای دنبال‌کنندگان خود در فضای مجازی، با حضور در یک سریال یا برنامه تلویزیونی موجب افزایش مخاطب شود.

شاکری‌نژاد ادامه داد: بنابراین صرف اینکه یک محتوا مخاطب بالایی دارد، نمی‌توان آن را موفق تلقی کرد. باید دید این محتوا تا چه اندازه به مبانی فرهنگ ایرانی و اسلامی وفادار است و چه میزان تأثیر مثبت یا منفی بر جامعه گذاشته است.

رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما تصریح کرد: بر همین اساس، مرکز تحقیقات صداوسیما در دوره تحول، در کنار سنجش میزان مخاطب، براساس سند تحول به سمت اثر‌سنجی محتوا حرکت کرد تا مشخص شود هر برنامه و محصول رسانه‌ای چه میزان تأثیر مثبت بر جامعه داشته است.

شاکری‌نژاد گفت: در کنار سنجش دیدگاه عموم مردم، نظر نخبگان نیز موردتوجه قرار گرفت تا مشخص شود آنها درباره محتوای تولیدشده چه ارزیابی‌ای دارند. به این نتیجه رسیدیم که نمی‌توان صرفاً میزان مخاطب یک محتوا را ملاک ارزیابی قرار داد و باید در کنار درصد مخاطب، شاخص‌های دیگری را نیز در نظر گرفت.

رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما با اشاره به تدوین مدل کارنامه برای ارزیابی محتوا افزود: در این مدل، عوامل مختلفی ازجمله ساعت پخش برنامه، شبکه‌ای که برنامه در آن پخش می‌شود، هزینه تولید و سایر شاخص‌های مؤثر در کنار میزان مخاطب موردبررسی قرار می‌گیرد. این رویکرد باعث شد ارزیابی عملکرد محتوا متفاوت از گذشته باشد و صرفاً به یک درصد مخاطب محدود نشود.

شاکری‌نژاد با اشاره به جایگاه مرکز تحقیقات در سند تحول گفت: آنچه به‌صورت مستقیم در سند تحول به مرکز تحقیقات صداوسیما مربوط می‌شد، موضوع اثرسنجی بود. در این دوره، نسبت به ادوار گذشته، اثرسنجی به‌صورت بسیار گسترده‌تری انجام شد و تقریباً می‌توان گفت چندین برابر گذشته، محتوا‌های مختلف سازمان موردبررسی و اثرسنجی قرار گرفتند.

وی یکی دیگر از اتفاقات مهم دوره تحول را نزدیک شدن حوزه پژوهش به حوزه تولید دانست و گفت: در این دوره، پژوهشگران در نمونه‌های مختلف در کنار تیم‌های تولید قرار گرفتند و بعضاً تیم‌های تولید برمبنای نتایج پژوهش و نظرسنجی، مسیر تولید خود را طراحی و اصلاح کردند.

رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما افزود: نتیجه این رویکرد، تولید محتوا‌های موفقی بود که نشان می‌دهد در دوره جدید، توجه جدی‌تری به پژوهش و نظرسنجی در طراحی برنامه‌های رسانه ملی صورت گرفته است.

شاکری‌نژاد درباره میزان موفقیت رسانه ملی در جذب مخاطب و تحقق اهداف دوره تحول گفت: اگر بخواهم واقع‌بینانه نمره بدهم، به رسانه ملی نمره قبولی می‌دهم. اما باید این نکته را هم درنظر داشت که در این پنج سال، نه‌تنها دکتر جبلی و تیم مدیریتی او، بلکه هر تیم دیگری هم که مدیریت سازمان را برعهده داشت، با توجه به چالش‌های عجیب و غریبی که در این مدت برای کشور و به تبع آن برای رسانه ملی ایجاد شد، با فرازوفرود‌های جدی مواجه می‌شد.

رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما با اشاره به شرایط کشور در سال‌های اخیر افزود: اگر شرایط کشور عادی بود، طبیعتاً باید نمره بالاتری می‌گرفتیم و به تراز‌های بالاتری می‌رسیدیم؛ اما با وجود تمام این شرایط، من به رسانه ملی نمره قبولی می‌دهم. اینکه در شرایط جنگ و با وجود حمله به زیرساخت‌های رسانه ملی، مردم احساس نکردند خللی جدی در فعالیت سازمان ایجاد شده، نشان می‌دهد که رسانه ملی در بسیاری از حوزه‌ها توانسته عملکرد موفقی داشته باشد.

وی در پاسخ به پرسشی درباره رویکرد تحولی سازمان در مسر پیش رو و ارزیابی خود از نمایشگاه «روایت تحول» گفت: با توجه به شرایطی که پشت سر گذاشتیم، حجم فعالیت‌ها و دستاورد‌هایی که در این دوره به دست آمده، نشان‌دهنده یک عزم جدی در مدیران این دوره برای رسیدن به آرمان‌ها و تحقق مفاد سند تحول است. این عزم که با وجود همه مشکلات، در فاصله پنج سال چنین حجم گسترده‌ای از فعالیت و دستاورد را رقم زده است، نویدبخش آینده‌ای امیدوارکننده است،  نمایشگاه «روایت تحول» با محوریت دستاورد‌های پنج‌ساله دوره تحول سازمان صداوسیما به طور رسمی از دوم شهریور در مرکز همایش‌های صداوسیما آغازبه‌کار کرده است و تا اواسط شهریوردر این محل برپاست. در این نمایشگاه، معاونت‌های مختلف سازمان صداوسیما، فرایند تحول در حوزه‌های مأموریتی خود را از مرحله آسیب‌شناسی و طراحی راهبردی تا تعیین اولویت‌ها، تدوین برنامه عملیاتی و اجرای اقدامات تحولی را برای بازدیدکنندگان درون و برون‌سازمانی تشریح می‌کنند.