واردات خودروهای کم‌مصرف به‌تنهایی ناترازی بنزین را حل نمی‌کند

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، فاطمه مقصودی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در برنامه «میز اقتصاد» با موضوع واردات خودرو، نوسازی و مدیریت مصرف بنزین، با اشاره به ناترازی بنزین گفت: امروز مسئله بنزین تنها یک چالش انرژی یا ارزی نیست، بلکه به یک چالش زیست‌محیطی و امنیتی تبدیل شده است.

وی افزود: خودروهای پرمصرف و فرسوده، مشکلات تولید خودروهای داخلی، قاچاق، کیفیت و تولید بنزین از جمله عواملی هستند که به ناترازی دامن زده‌اند و کشور را از یک کشور صادرکننده بنزین به واردکننده تبدیل کرده‌اند.

مقصودی گفت: مردم مقصر ایجاد این شرایط نیستند و افزایش قیمت بنزین نباید تنها راهکاری باشد که دولت به آن متوسل شود، زیرا راه‌های دیگری مانند نوسازی خودروهای فرسوده، اصلاح تولید خودرو، مقابله با قاچاق و بهبود کیفیت و تولید بنزین نیز وجود دارد.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به اقدامات مجلس گفت: طرح خودروی جایگزین برای خودروهای فرسوده باید ادامه پیدا کند، زیرا یک خودروی فرسوده سه برابر خودروی استاندارد مصرف سوخت دارد.

مقصودی در پاسخ به پرسشی درباره عملکرد نظارتی مجلس افزود: مجلس از طریق ابزارهای نظارتی و طرح‌های مرتبط با خودروسازی موضوع را پیگیری می‌کند، اما دولت نیز باید تصمیمی قاطع برای اصلاح وضعیت و مقابله با تعارض منافع در این حوزه اتخاذ کند.

واردات خودرو و کاهش مصرف بنزین

مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، با اشاره به نقش واردات در کاهش مصرف بنزین گفت: واردات خودروهای برقی و هیبریدی می‌توانست تأثیر زیادی داشته باشد، اما سیاست‌گذاری در این زمینه استمرار لازم را نداشته است.

وی افزود: در مقاطع مختلف با افزایش مصرف بنزین، موضوع خودروهای برقی و هیبریدی مورد توجه قرار می‌گیرد، اما پس از مدتی این موضوع از اولویت خارج می‌شود.

دادفر با اشاره به کاهش تعرفه واردات خودروهای برقی و هیبریدی گفت: سیاستگذار برای واردات این خودروها تعرفه را به‌شدت کاهش داده و این اقدام به‌عنوان مشوقی برای واردات عمل کرده است.

دبیر انجمن واردکنندگان خودرو افزود: حتی با در نظر گرفتن این تعرفه‌ها، قیمت برخی خودروهای برقی و هیبریدی نسبت به کشورهای اطراف و بر مبنای مقایسه ارزی و دلاری، مناسب‌تر است.

وی درباره اثر واردات خودروهای هیبریدی بر مصرف بنزین گفت: اگر ۱۰۰ هزار خودروی هیبریدی با مصرف متوسط حدود سه لیتر در ۱۰۰ کیلومتر وارد کشور شود، می‌توان روزانه حدود ۷۰۰ هزار لیتر در مصرف سوخت صرفه‌جویی کرد که در طول یک سال به حدود ۲۲۵ میلیون لیتر می‌رسد.

دادفر تأکید کرد: با این حال، واردات خودروهای برقی و هیبریدی به‌تنهایی راهکار کامل کاهش مصرف بنزین نیست و تنها یکی از راه‌های مدیریت مصرف محسوب می‌شود.

سهم خودروهای وارداتی از مصرف بنزین

دبیر انجمن واردکنندگان خودرو با اشاره به میزان مصرف سرانه بنزین گفت: مصرف سرانه بنزین در ایران حدود ۳۶۹ لیتر به ازای هر نفر است، در حالی که این رقم در آمریکا حدود هزار و ۵۴۰ لیتر و در کانادا هزار و ۱۵۰ لیتر است.

وی افزود: بنابراین از نظر مصرف بنزین به ازای جمعیت، ایرانی‌ها لزوماً پرمصرف‌تر از بسیاری کشورها نیستند، اما به نسبت تعداد خودروها مصرف بالایی دارند.

دادفر گفت: حدود ۲۱ میلیون خودرو در حال پیمایش در کشور وجود دارد و فقط۳ درصد این خودروها وارداتی هستند؛ بنابراین ۹۷ درصد بازار خودرو در اختیار تولید داخل است.

وی تأکید کرد: بخش عمده مسئولیت مصرف بالای بنزین به خودروهای تولید داخل و سیاست‌گذاری‌های مرتبط با صنعت خودرو بازمی‌گردد.

دادفر همچنین با اشاره به تجربه واردات نخستین خودروهای هیبریدی گفت: نخستین خودروی هیبریدی، تویوتا پریوس، در سال ۱۳۹۴ وارد کشور شد و در آن زمان برای دریافت مجوزهای استاندارد نیز چالش‌هایی وجود داشت.

ضرورت ایجاد مشوق برای خودروهای کم‌مصرف

دبیر انجمن واردکنندگان خودرو با اشاره به ضعف زیرساخت‌ها گفت: خودروهای برقی و هیبریدی هنوز از زیرساخت کافی در کشور برخوردار نیستند و این مسئله می‌تواند مانعی برای استقبال مصرف‌کنندگان باشد.

دادفر افزود: در سال ۱۳۹۵ شهرداری تهران برای خودروهای هیبریدی مشوق‌هایی در زمینه تردد در محدوده طرح ترافیک در نظر گرفت، اما این نوع مشوق‌ها در سایر خدمات و زیرساخت‌ها استمرار پیدا نکرد.

وی تأکید کرد: برای تغییر الگوی مصرف، صرف کاهش تعرفه واردات کافی نیست و باید مجموعه‌ای از مشوق‌ها، زیرساخت‌ها و سیاست‌های پایدار برای استفاده از خودروهای کم‌مصرف، هیبریدی و برقی ایجاد شود.

بازنگری در تخصیص سهمیه بنزین

عضو کمیسیون اقتصادی مجلسبا اشاره به نحوه تخصیص سهمیه بنزین اظهار کرد: سهمیه بنزین در کشور به خودرو اختصاص می‌یابد، نه افراد؛ بنابراین ممکن است یک نفر چند خودرو داشته باشد و برای آنها یارانه دریافت کند، در حالی که فرد دیگری حتی دوچرخه هم نداشته باشد.

مقصودی افزود: باید بررسی شود که آیا تخصیص سهمیه بنزین بر اساس تعداد خودرو با عدالت سازگار است یا خیر و در این زمینه امکان بازنگری وجود دارد.

وی گفت: یارانه سنگین بنزین در کنار استفاده از خودروهای پرمصرف و فرسوده، مصرف سوخت و آلودگی را افزایش داده و هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی ناشی از آن را به کشور تحمیل می‌کند.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با انتقاد از کیفیت و نظارت بر خودرو و سوخت گفت: باید کیفیت فرآورده و نوع سوختی که در اختیار مردم قرار می‌گیرد شفاف باشد و مشکلات مربوط به خودروهای پرمصرف نیز به‌صورت جدی اصلاح شود.

مشوق‌های پایدار برای خودروهای کم‌مصرف

مقصودی با اشاره به خودروهای برقی، هیبریدی و CNG گفت: صرف وجود این خودروها کافی نیست و باید برای خرید و استفاده از آنها مشوق‌های پایدار ایجاد شود تا هم مردم و هم خودروسازان به سمت این گزینه‌ها حرکت کنند.

وی همچنین بر نقش مجلس و دستگاه‌های نظارتی در اصلاح وضعیت صنعت خودرو تأکید کرد و گفت: نظارت مجلس و ابزارهای آن وجود دارد، اما برای اجرای تصمیم‌ها و مقابله با تعارض منافع، دولت و دستگاه‌های نظارتی نیز باید مسئولیت خود را انجام دهند.

خودروهای مونتاژی و مصرف سوخت

دبیر انجمن واردکنندگان خودرو با اشاره به خودروهای مونتاژی گفت: نوع موتور و نوع سوخت نقش مهمی در بهینه‌سوزی و کاهش مصرف دارد.

دادفر افزود: در سال‌های گذشته، برخی محدودیت‌های سیاستی از جمله ممنوعیت خودروهای بالای ۲۰ هزار دلار و بالای ۲۵۰۰ سی‌سی، مونتاژکاران را به سمت ورود خودروهایی با ویژگی‌های متفاوت سوق داد و این روند بر فاصله گرفتن برخی محصولات از محدوده استاندارد جهانی مصرف سوخت اثر گذاشت.

او تأکید کرد: مجموع سهم خودروهای وارداتی و مونتاژی از بازار در حال پیمایش کشور حدود ۳ درصد است و ۹۷ درصد بازار در اختیار تولید داخل قرار دارد.

برقی‌سازی خودروهای پرپیمایش

دبیر انجمن واردکنندگان خودرو گفت: خودروهای پرپیمایش و عمومی مانند تاکسی‌ها باید در اولویت برقی‌سازی قرار گیرند، زیرا میزان پیمایش آنها بسیار بیشتر از خودروهای شخصی است.

دادفر افزود: برای تغییر این خودروها به مدل‌های برقی باید مشوق‌های مؤثر ایجاد شود تا روند جایگزینی با سرعت بیشتری انجام شود.

اسقاط نباید فقط به واردات وابسته باشد

وی درباره اسقاط خودروهای فرسوده گفت: در گذشته مسئولیت اسقاط ناوگان عمدتاً بر عهده واردکنندگان بود و از سال گذشته بخشی از این مسئولیت به تولیدکنندگان نیز واگذار شده است.

دادفر افزود: اسقاط خودروهای فرسوده از نظر زیست‌محیطی و کاهش مصرف بنزین اهمیت زیادی دارد و نباید فقط به واردات یا تولید خودروهای جدید وابسته باشد؛ هر مجموعه‌ای که در ایجاد آلایندگی نقش دارد باید در فرآیند اسقاط مشارکت کند.

وی توسعه ناوگان CNG و خودروهای گازوئیل‌سوز را نیز از دیگر راهکارهای کاهش فشار بر مصرف بنزین دانست.

در پایان برنامه، با اشاره به کاهش اسقاط خودروهای فرسوده در امسال در مقایسه با پارسال ، بر ضرورت پاسخگویی مسئولان مرتبط و پیگیری جدی‌تر این موضوع تأکید شد.