ایجاد چارچوب همکاری در زمینه میانجیگری تجاری

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، حجت‌الاسلام و المسلمین محسنی‌اژه‌ای در نشست تخصصی رؤسای قوای قضائیه کشور‌های عضو بریکس با محوریت میانجیگری تجاری، پیشنهاد کرد: کشور‌های عضو بریکس، گفت‌و‌گو درباره ایجاد یک چارچوب همکاری در زمینه میانجیگری تجاری را به صورت جدی دنبال کنند. این چارچوب می‌تواند بر چند محور استوار باشد: نخست، ایجاد شبکه‌ای از مراکز معتبر میانجیگری تجاری در کشور‌های عضو؛ دوم، تدوین اصول مشترک درباره استقلال، بی‌طرفی و صلاحیت حرفه‌ای میانجیگران؛ سوم، طراحی برنامه‌های مشترک برای آموزش و صدور گواهی‌نامه حرفه‌ای میانجیگران متخصص در اختلافات تجاری بین‌المللی؛ چهارم، ایجاد سازوکار‌های همکاری میان مراکز میانجیگری کشور‌های عضو و تقویت همکاری درباره شناسایی و اجرای توافق‌های حاصل از میانجیگری.

نیاز به نیروی انسانی متخصص

رئیس قوه قضائیه تأکید کرد: تحقق این هدف صرفاً به تصویب قوانین وابسته نیست و به نیروی انسانی متخصص نیاز داریم. میانجی‌گر تجاری بین‌المللی امروز نمی‌تواند صرفاً یک حقوق‌دان باشد. او باید اقتصاد را بفهمد، تجارت بین‌المللی را بشناسد، با ساختار قرارداد‌های پیچیده آشنا باشد، مسائل مالی و سرمایه‌گذاری را درک کند، تفاوت‌های فرهنگی را بشناسد، با فناوری‌های جدید آشنا باشد و درک مناسبی از محیط ژئوپلیتیکی داشته باشد.

آموزش میانجیگران؛ رکن اصلی همکاری

رئیس قوه قضائیه عنوان کرد: آموزش میانجیگران باید یکی از ارکان اصلی همکاری آینده ما باشد. همچنین قضات و وکلا نیز باید با منطق و فرآیند میانجیگری آشنایی کافی داشته باشند تا بتوانند در جایگاه حرفه‌ای خود، در صورت مناسب بودن شرایط، طرفین را به استفاده از سازوکار‌های توافقی هدایت کنند.

پیشگیری از بحران با میانجیگری

حجت الاسلام و المسلمین اژه‌ای با اشاره به فاصله کوتاه میان اختلاف اقتصادی، تنش سیاسی و بحران امنیتی، خاطرنشان کرد: سازوکار حل اختلاف را نباید صرفاً زمانی به یاد آورد که اختلاف به بحران تبدیل شده است. پیشگیری باید پیش از بحران آغاز شود، گفت‌و‌گو باید پیش از بن‌بست شکل بگیرد و میانجیگری باید پیش از آنکه اختلاف به بحران گسترده‌تر تبدیل شود، مورد استفاده قرار گیرد.

میانجیگری تجاری با میانجیگری غیرتجاری یکسان نیست

رئیس قوه قضائیه تصریح کرد: میانجیگری تجاری با میانجیگری در حوزه‌های غیرتجاری یکسان نیست و نباید این مفاهیم را با یکدیگر خلط کرد. اما یک منطق مشترک در همه آنها وجود دارد: هرچه زودتر امکان گفت‌و‌گو و یافتن راه‌حل مورد توافق فراهم شود، احتمال تبدیل اختلاف به تقابل گسترده‌تر کاهش می‌یابد.

حاکمیت قانون؛ زیرساخت امنیت اقتصادی

رئیس قوه قضائیه بیان داشت: فعال اقتصادی زمانی حاضر به سرمایه‌گذاری بلندمدت است که اطمینان داشته باشد اگر اختلافی ایجاد شد، سازوکاری قابل اعتماد برای حل آن وجود دارد. بنابراین، حاکمیت قانون و سازوکار‌های مؤثر حل اختلاف، بخشی از زیرساخت امنیت اقتصادی هستند.

نقش نظام‌های قضایی در حمایت از میانجیگری

رئیس دستگاه قضا تصریح کرد: نظام‌های قضایی می‌توانند با ایجاد چارچوب‌های حقوقی مناسب، حمایت از نهاد‌های میانجیگری، تضمین بی‌طرفی و استقلال فرآیند میانجیگری و فراهم کردن سازوکار‌های مناسب برای اجرای توافق‌های حاصل از میانجیگری، به شکل‌گیری محیطی امن‌تر برای تجارت و سرمایه‌گذاری کمک کنند. این امر به معنای قضایی کردن میانجیگری نیست؛ یکی از ارزش‌های میانجیگری، حفظ ماهیت رضایی و انعطاف‌پذیری آن است.

میانجیگری؛ جزئی از زیرساخت حقوقی بریکس

حجت الاسلام و المسلمین اژه‌ای گفت: کشور‌های بریکس از ظرفیت عظیمی در حوزه تجارت، سرمایه‌گذاری، انرژی، فناوری و همکاری‌های اقتصادی برخوردارند. هرچه روابط اقتصادی میان کشور‌های ما گسترش یابد، نیاز به زیرساخت‌های حقوقی مشترک و قابل اعتماد نیز افزایش خواهد یافت. به باور من، میانجیگری می‌تواند یکی از اجزای این زیرساخت حقوقی باشد. در اسناد بریکس بر گفت‌و‌گو، دیپلماسی، حل مسالمت‌آمیز اختلافات و تقویت همکاری میان اعضا تأکید شده است که این ظرفیت می‌تواند در حوزه اختلافات تجاری و اقتصادی نیز مورد استفاده قرار گیرد.

مزیت راهبردی میانجیگری

رئیس قوه قضائیه با اشاره به اینکه در بسیاری از اختلافات تجاری، طرفین پس از پایان اختلاف همچنان به یکدیگر نیاز دارند، اظهار داشت: راه‌حل مطلوب،  راه‌حلی نیست که صرفاً یک طرف را پیروز و طرف دیگر را مغلوب کند. راه‌حل مطلوب، راه‌حلی است که بتواند اختلاف را پایان دهد و در عین حال، امکان ادامه رابطه تجاری را نیز حفظ کند. این، همان مزیت راهبردی میانجیگری است.

میانجیگری؛ اختلاف را به گفت‌و‌گو تبدیل می‌کند

حجت الاسلام و المسلمین اژه‌ای در پایان خاطرنشان کرد: در جهانی که اختلافات اقتصادی می‌توانند به سرعت مرز‌های خود را پشت سر بگذارند، ما نیز باید سازوکار‌های حل اختلاف را فراتر از مرز‌ها توسعه دهیم. میانجیگری می‌تواند اختلاف را به گفت‌و‌گو تبدیل کند، گفت‌و‌گو می‌تواند به تفاهم منجر شود، تفاهم می‌تواند همکاری را حفظ کند و همکاری می‌تواند از تبدیل یک اختلاف محدود به بحرانی گسترده‌تر جلوگیری کند. این، به باور من، معنای واقعی میانجیگری در اقتصاد جهانی‌شده است.