پرهیز برخی افراد از آمپول‌های لاغری و دارو‌های محبوب کاهش وزن

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکزی؛ آمپول‌های لاغری مانند اوزمپیک، وگووی و مونجارو به کاهش وزن کمک می‌کنند، اما نگرانی‌هایی درباره احتمال ارتباط آنها با سرطان تیروئید مطرح شده است. شواهد فعلی وجود رابطه قطعی را در انسان تایید نمی‌کند، اما برخی افراد باید از مصرف این دارو‌ها خودداری کنند.

آمپول‌های جدید کاهش وزن در سال‌های اخیر به یکی از محبوب‌ترین روش‌های درمان چاقی تبدیل شده‌اند. دارو‌هایی مانند اوزمپیک، وگووی و مونجارو با تاثیر بر هورمون‌های مرتبط با اشتها و قند خون می‌توانند به کاهش قابل توجه وزن کمک کنند و مطالعات نیز مزایای آنها را در کاهش برخی عوارض مرتبط با چاقی نشان داده‌اند.

با وجود این مزایا نگرانی درباره عوارض احتمالی این دارو‌ها همچنان ادامه دارد. یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها نیز احتمال ارتباط دارو‌های موسوم به GLP-۱ با سرطان تیروئید است.

نگرانی از کجا شروع شد؟

بخش اصلی این نگرانی به مطالعات اولیه روی حیوانات بازمی‌گردد. در برخی مطالعات انجام‌شده روی جوندگان، مصرف دارو‌های این گروه با ایجاد تومور‌های تیروئیدی همراه بود.

این یافته‌ها باعث شد احتمال بروز چنین عارضه‌ای در اطلاعات ایمنی دارو‌ها نیز مورد توجه قرار بگیرد. با این حال نتایج مطالعات انجام‌شده روی انسان‌ها تاکنون چنین رابطه‌ای را به شکل قطعی تایید نکرده است.

برای مثال سماگلوتاید که ماده موثره دارو‌هایی مانند اوزمپیک و وگووی است در مطالعات حیوانی با تومور‌های تیروئیدی مرتبط شد. با این حال هنوز مشخص نیست که این یافته تا چه اندازه درباره انسان صدق می‌کند.
تیرزپاتاید، ماده موثره مونجارو، نیز در مطالعات حیوانی چنین اثری را نشان داده است، اما ارتباط آن با انسان همچنان نامشخص است.

آیا این دارو‌ها باعث سرطان تیروئید می‌شوند؟

پاسخ فعلی علم به این پرسش خیر، چنین رابطه‌ای هنوز ثابت نشده است. بیماران زیادی در شبکه‌های اجتماعی درباره تشخیص سرطان تیروئید پس از مصرف دارو‌های GLP-۱ صحبت کرده‌اند، اما چنین گزارش‌هایی به تنهایی نمی‌توانند رابطه علت و معلولی میان دارو و سرطان را اثبات کنند. متخصصان نیز تاکید دارند که سرطان معمولا طی مدت طولانی شکل می‌گیرد و ممکن است سال‌ها پیش از تشخیص، فرآیند ایجاد آن آغاز شده باشد. به همین دلیل بررسی عوارض احتمالی دارو‌هایی که در دوز‌های بالا و برای مدت طولانی مصرف می‌شوند، به زمان بیشتری نیاز دارد.

چه کسانی نباید این دارو‌ها را مصرف کنند؟

یک نکته مهم درباره دارو‌های GLP-۱ به نوع خاصی از سرطان تیروئید مربوط می‌شود. افرادی که خودشان یا اعضای خانواده‌شان سابقه سرطان مدولاری تیروئید (MTC) دارند نباید برخی از دارو‌های این گروه را مصرف کنند. افراد مبتلا به بیماری ارثی نئوپلازی غدد درون‌ریز چندگانه نوع ۲ یا MEN ۲ نیز در گروهی قرار دارند که مصرف این دارو‌ها برای آنها توصیه نمی‌شود.
سرطان مدولاری تیروئید نوع نادری از سرطان است که در سلول‌های خاصی از غده تیروئید ایجاد می‌شود. اتفاقا همین سلول‌ها در مطالعات حیوانی مورد توجه قرار گرفته‌اند.
افرادی که سابقه انواع دیگر سرطان تیروئید را دارند نیز بهتر است پیش از مصرف دارو‌های GLP-۱ درباره مزایا و خطرات احتمالی آن با پزشک مشورت کنند.

دوز بالاتر؛ پرسشی که هنوز پاسخ کاملی ندارد

یکی از نکات مورد توجه دانشمندان این است که دوز دارو‌های GLP-۱ برای درمان چاقی معمولا از دوز‌هایی که برای دیابت استفاده می‌شوند بیشتر است.
این دارو‌ها بیش از یک دهه برای درمان دیابت مورد استفاده قرار گرفته‌اند و تاکنون افزایش مشخصی در خطر سرطان تیروئید در جمعیت مصرف‌کننده مشاهده نشده است.
با این حال، استفاده گسترده از دوز‌های بالاتر برای کاهش وزن سابقه کوتاه‌تری دارد. به همین دلیل هنوز اطلاعات بلندمدت کافی درباره پیامد‌های مصرف این دارو‌ها در دوز‌های بالاتر در دسترس نیست.

عوارض شایع‌تر آمپول‌های لاغری چیست؟

نگرانی درباره سرطان تیروئید نباید باعث شود عوارض شناخته‌شده‌تر این دارو‌ها نادیده گرفته شوند. تهوع، استفراغ و اسهال از عوارض شایع دارو‌های GLP-۱ هستند و در موارد نادرتر ممکن است التهاب لوزالمعده یا پانکراتیت رخ دهد؛ بنابراین مصرف این دارو‌ها باید تحت نظر پزشک انجام شود و افزایش یا کاهش دوز نیز بدون نظر متخصص صورت نگیرد.
آمپول‌های لاغری GLP-۱ مانند اوزمپیک، وگووی و مونجارو تحول مهمی در درمان چاقی ایجاد کرده‌اند، اما درباره ایمنی بلندمدت آنها همچنان تحقیقات ادامه دارد.