ایران به ۲۶ رادار هواشناسی نیاز دارد

به گزارش گروه کشاورزی و محیط زیست خبرگزاری صدا و سیما سحر تاجبخش، معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواشناسی کشور، در گفت‌وگو با برنامه صف اول با اشاره به اهمیت توسعه شبکه پایش جوی اظهار کرد: با توجه به وسعت بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار کیلومتر مربعی کشور و توپوگرافی پیچیده ایران، دست‌کم ۲۶ رادار هواشناسی برای پوشش مناسب مناطق مختلف کشور مورد نیاز است.

وی افزود: پیش از جنگ حدود ۱۱ رادار هواشناسی در کشور فعال بود که دو رادار در استان‌های خوزستان و بوشهر بر اثر اصابت موشک از مدار عملیاتی خارج شدند و اکنون حدود هفت تا هشت رادار در کشور فعال است.

تاجبخش با بیان اینکه دو دستگاه رادار نیز خریداری شده است، گفت: به دلیل خارجی بودن بخش عمده تجهیزات هواشناسی و محدودیت‌های موجود، ورود این دو رادار به کشور با تأخیر مواجه شده است و تلاش می‌کنیم با فراهم شدن شرایط، آنها را وارد مدار کنیم.

رئیس سازمان هواشناسی کشور، توسعه رادار‌ها را به‌ویژه برای پیش‌بینی مخاطرات جوی کوتاه‌مدت مهم دانست و اظهار کرد: رادار‌های هواشناسی می‌توانند در محدوده پوشش خود، برای پیش‌بینی برخی رخداد‌های جوی که در بازه‌های زمانی کوتاه شکل می‌گیرند، کمک قابل توجهی داشته باشند.

وی ادامه داد: البته سازمان هواشناسی تنها به رادار متکی نیست و در کنار آن از مدل‌های پیش‌بینی عددی، ظرفیت ماهواره‌های هواشناسی، ایستگاه‌های زمینی و تجهیزات جو بالا برای صدور پیش‌بینی و هشدار استفاده می‌کند.

تلاش برای تولید رادار در داخل

تاجبخش از همکاری سازمان هواشناسی با شرکت‌های دانش‌بنیان برای ساخت رادار هواشناسی در داخل کشور خبر داد و گفت: قرارداد‌هایی با شرکت‌های دانش‌بنیان با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری منعقد شده و پیشرفت‌هایی نیز در این زمینه حاصل شده است.

وی افزود: ساخت بخش سخت‌افزاری رادار در حال پیگیری است، اما بخش مهم و پیچیده این فناوری، تولید نرم‌افزار‌هایی است که بتواند اطلاعات دریافتی از قطرات آب و کریستال‌های یخ را به داده‌های باکیفیت و قابل استفاده برای هواشناسان تبدیل کند.

رئیس سازمان هواشناسی کشور گفت: برای رسیدن این فناوری به مرحله عملیاتی و نصب و راه‌اندازی، دست‌کم یک تا دو سال زمان نیاز است.

راه‌اندازی پنج ایستگاه گردوخاک در سه ماه آینده

تاجبخش همچنین از توسعه شبکه دیدبانی هواشناسی به عنوان یکی از برنامه‌های این سازمان خبر داد و گفت: راه‌اندازی دست‌کم پنج ایستگاه گردوخاک در کشور، راه‌اندازی ایستگاه سیار ستاد سازمان هواشناسی و عملیاتی کردن سه بویه اندازه‌گیری شوری و ارتفاع آب دریاها، از برنامه‌های سه ماه آینده سازمان است.

وی با اشاره به تأثیر تغییر اقلیم بر افزایش رخداد‌های حدی نیز اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین پیامد‌های تغییر اقلیم، افزایش رخداد‌هایی مانند سیلاب، خشکسالی، طوفان‌های گردوخاک و بارش‌های سنگین است و توسعه شبکه پایش و تقویت تجهیزات هواشناسی برای افزایش آمادگی کشور در برابر این مخاطرات ضرورت دارد.

 تاجبخش همچنین بر ضرورت توجه مردم و دستگاه‌های اجرایی به هشدار‌های هواشناسی تأکید کرد و گفت: هشدار به معنای قطعی بودن وقوع حادثه نیست، بلکه به مردم و مسئولان فرصت می‌دهد با رعایت ملاحظات لازم، برای مواجهه با مخاطرات احتمالی آماده شوند.

معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان هواشناسی کشور با پیش‌بینی گرایش بارش‌های پاییزی به بیش از نرمال، بر ضرورت آمادگی دستگاه‌ها برای مدیریت بارش‌های شدید و احتمال وقوع سیلاب تأکید کرد.

سحر تاجبخش در گفت‌وگوی تلویزیونی با اشاره به روند تغییرات اقلیمی در کشور گفت: طی ۵۰ سال گذشته میانگین بارش کشور به طور متوسط سالانه حدود یک میلی‌متر کاهش یافته و دمای کشور نیز هر دهه حدود چهار دهم درجه افزایش پیدا کرده است.

وی افزود: افزایش دما و تبخیر و تعرق، در کنار مدیریت نامناسب منابع آب، موجب تشدید خشکسالی هیدرولوژیکی و کاهش منابع آب سطحی و زیرزمینی شده است؛ بنابراین حتی در صورت وقوع سال آبی نرمال، منابع آبی کشور به سرعت جبران نمی‌شود و مدیریت منابع آب همچنان باید با جدیت دنبال شود.

پیش‌بینی پاییز پر بارش

رئیس سازمان هواشناسی با اشاره به آغاز سال آبی جدید از اول مهرماه اظهار کرد: شاخص‌های بزرگ‌مقیاس اقلیمی نشان می‌دهند پاییز امسال گرایش به بارش بیش از نرمال دارد و احتمال پربارشی در بخش‌هایی از کشور وجود دارد.

به گفته تاجبخش، تمرکز بیشتر بارش‌ها می‌تواند در استان‌های واقع در زاگرس، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، بوشهر و همچنین دامنه‌های شمالی و جنوبی البرز از جمله تهران باشد.

وی تأکید کرد: با توجه به روند افزایش دما، بخش قابل توجهی از بارش‌ها می‌تواند به شکل باران باشد و در ارتفاعات احتمال بارش برف نیز وجود دارد، اما مهم‌تر از آن، احتمال سیلابی بودن بارش‌هاست؛ بنابراین مسیر رودخانه‌ها، معابر شهری و زیرزمینی باید برای عبور روان‌آب‌ها آماده باشد.

ال‌نینو به معنای تغییر اقلیم نیست

تاجبخش در توضیح پدیده ال‌نینو گفت: ال‌نینو یک پدیده بزرگ‌مقیاس جوی ـ اقیانوسی و از دورپیوند‌های اقلیمی است و نباید آن را نوعی تغییر اقلیم تلقی کرد.

وی افزود: این پدیده می‌تواند به صورت غیرمستقیم بر الگو‌های جوی مناطق مختلف جهان از جمله منطقه ما اثر بگذارد و نتیجه آن نیز به هم‌زمانی و تعامل سایر شاخص‌های اقلیمی بستگی دارد؛ بنابراین پیش‌بینی‌های مربوط به بارش نیز ممکن است با تغییر شرایط جوی به‌روزرسانی شود.