تحول راهبردی در مدیریت مخاطرات جوی اردبیل

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مرکز اردبیل مجید کوهی مدیرکل هواشناسی استان با تأکید بر اینکه تغییرات اقلیمی و پیچیدگی‌های توپوگرافی استان، نیازمند ارتقای مداوم ادبیات ارتباطی با کاربران است، اظهار کرد: اگرچه رویکرد صدور هشدار‌های اثرمحور و سطح‌بندی رنگی هشدار‌ها چند سالی است که در چارچوب دستورالعمل‌های سازمان هواشناسی کشور و اداره‌کل هواشناسی استان اردبیل مبنای عمل قرار دارد، اما در گذشته تمرکز غالب بر هشدار‌های مبتنی بر پیش‌بینی (FBW) و پاسخ به پرسشِ “وضع هوا چگونه خواهد بود؟ ” قرار داشت. در آن شیوه، صرفاً پارامتر‌های فیزیکی و مقادیر کمی نظیر شدت بارش، سرعت وزش باد، رعدوبرق یا دید افقی اعلام می‌شد؛ اطلاعاتی که گرچه پایه‌ای و ضروری است، اما برای تصمیم‌گیری سریع مدیران بحران، کشاورزان و عموم مردم کافی به نظر نمی‌رسید.

مدیرکل هواشناسی استان اردبیل با تبیین روند تکامل این فرآیند افزود: در فاز جدید تحول، با تلفیق خروجی مدل‌های عددی تفکیک بالا (WRF)، تکنیک‌های پایش سنجش‌ازدوری و تصحیح‌خطای مکانی–زمانی بارش، و همچنین بهره‌گیری از ماتریس‌های پویای ریسک جوی، سرعت و دقت پیاده‌سازی نظام هشدار‌های مبتنی بر اثرات (IBW) به شکل چشمگیری شتاب یافته است. در این مدل، ما یک گام فراتر رفته و به پرسش‌های کلیدی “این پدیده چه تبعاتی دارد؟ ” و “چه اقداماتی در چه بازه زمانی باید انجام شود؟ ” پاسخ می‌دهیم. هدف ما در این رویکرد، توصیف دقیق و مکانی‌محور اثراتی است که یک سامانه جوی بر زیرساخت‌های حمل‌ونقل، شریان‌های شهری، شبکه انتقال انرژی، امنیت گردنه‌های کوهستانی و قطب‌های کشاورزی استان تحمیل خواهد کرد.

کوهی با بیان اینکه ارتقای هشدار‌های اثرمحور از مهم‌ترین دستاورد‌های هواشناسی کاربردی به شمار می‌رود، خاطرنشان کرد: مفهوم هشدار اثرمحور، ایجاد “اقدام‌پذیری فوری” است. ما با هم‌پوشانی لایه‌های هواشناسی با اطلس آسیب‌پذیری (Vulnerability) و مؤلفه‌های در معرض قرارگیری (Exposure) استان، هشدار‌هایی صادر می‌کنیم که مستقیماً به سناریو‌های مدیریت بحران تبدیل می‌شوند؛ به عنوان مثال، خروجی هشدار از یک مفهوم عمومی مثل “بارش رگباری” به “ریسک بالای طغیان مسیل‌ها در بخش‌های مرکزی، لزوم پاکسازی فوری کانال‌های انتقال آب و انسداد موقت محور‌های حادثه‌خیز” تبدیل و مخابره می‌گردد.

مدیرکل هواشناسی استان اردبیل تصریح کرد: استان اردبیل به دلیل ناهمگنی شدید مکانی و اقلیمی (از گذرگاه‌های برف‌گیر حیران، صائین و الماس گرفته تا باغات مشگین‌شهر و قطب زراعی دشت مغان) نیازمند چنین هشدار‌های هوشمند و تفکیک‌شده‌ای است. رویکرد ما در اداره‌کل هواشناسی، توسعه ابزار‌های پیشرفته تحلیل ریسک و کوتاه‌سازی چرخه تبدیل داده جوی به اقدام میدانی است؛ چراکه در جهان امروز، انتقال دقیق، شفاف و سریع پیام هشدار، به اندازه دقت فیزیکی خودِ پیش‌بینی، در صیانت از جان و سرمایه شهروندان نقش‌آفرین است.