اثرات معجزه آسای شیر مادر

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، غلامرضا بادفر، فوق‌تخصص نوزادان و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی با بیان اینکه در جامعه اسلامی از صدر اسلام و در آیات قرآن به صراحت بر بهترین بودن شیر مادر برای نوزاد تا سن دو سالگی تأکید شده است، اظهار داشت: پدر و مادر در آموزه‌های دینی به حمایت از تغذیه طبیعی فرزندشان سفارش شده‌اند و این توصیه، هم‌پای تأکید یونیسف و سازمان بهداشت جهانی، نشان‌دهنده جایگاه رفیع این نعمت الهی است.

وی افزود: علوم بهداشتی در جهان، چه در گذشته و چه امروز، به اثرات معجزه‌آسای شیر مادر پی برده‌اند و با وجود پیشرفت‌های چشمگیر در تولید شیر‌های مصنوعی، هیچ ترکیب صنعتی نمی‌تواند خواص منحصر‌به‌فرد شیر مادر را بازتولید کند.

این فوق‌تخصص نوزادان، فواید شیر مادر را به سه دسته کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت تقسیم کرد و در تشریح اثرات فوری آن گفت: حتی برای نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت‌های ویژه (NICU) که زیر دستگاه تنفس مصنوعی هستند، تغذیه با شیر مادر از همان ساعات اولیه از طریق لوله گاواژ آغاز می‌شود. این اقدام مهم، به ترخیص زودتر، کاهش عوارض بستری، کاهش عفونت‌های بیمارستانی و نیز کاهش کولیک (قولنج) نوزادی که یکی از چالش‌های بزرگ خانواده‌هاست، کمک شایانی می‌کند.

دکتر بادفر در ادامه به اثرات میان‌مدت اشاره و خاطرنشان کرد: در دوران شیرخوارگی و کودکی، نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، به مراتب کمتر دچار عفونت‌های تنفسی فوقانی و تحتانی، عفونت‌های گوارشی، اسهال و استفراغ، یبوست، عفونت ادراری و حتی مننژیت می‌شوند؛ چراکه ترکیبات ایمنی‌بخش و ضدالتهابی شیر مادر در هیچ فرمول مصنوعی یافت نمی‌شود.

وی با تأکید بر اثرات بلندمدت این تغذیه طبیعی، تصریح کرد: این حفاظت تا بزرگسالی ادامه می‌یابد و شانس ابتلا به کولیک، سرطان‌ها، بیماری‌های قلبی‌عروقی، فشار خون بالا، اختلالات رفتاری مانند بیش‌فعالی و حتی اوتیسم را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز با بیان اینکه شیردهی فقط برای نوزاد مفید نیست، تأکید کرد: شیردهی بلافاصله پس از زایمان با ترشح هورمون اکسی‌توسین، باعث جهش شیر، انقباض رحم و مهار خونریزی پس از زایمان می‌شود. همچنین مادران شیرده به‌مراتب کمتر به سرطان سینه، تخمدان و رحم، روماتیسم مفصلی و کلسترول بالا مبتلا می‌شوند. از سوی دیگر، شیردهی به بازگشت سریع‌تر وزن مادر به وضعیت ایده‌آل کمک کرده و با افزایش تراکم استخوانی، خطر پوکی استخوان را در سنین بالاتر کاهش می‌دهد.

بادفر با تأکید بر اهمیت تغذیه انحصاری با شیر مادر تا شش ماهگی، تصریح کرد: در این دوره حتی آب هم نباید به نوزاد داده شود، زیرا شیر مادر خود نیاز آبی نوزاد را به طور کامل تأمین می‌کند. هرچه مدت شیردهی تا دو سالگی ادامه یابد، اثرات محافظتی افزون‌تر خواهد بود، به‌گونه‌ای که حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد فواید در شش ماه اول و مابقی تا دو سالگی حاصل می‌شود.

وی در پاسخ به چالش‌های شیردهی مانند اشتغال مادران، توصیه کرد: پس از پایان مرخصی زایمان، بهترین گزینه استفاده از شیر دوشیده‌شده مادر است و در صورت اجبار می‌توان از روش‌های جایگزین با راهنمایی پزشک استفاده کرد. اما تأکید ما بر تداوم شیردهی حتی پس از بازگشت به کار است.

بادفر در خصوص باور‌های غلط رایج، هشدار داد و گفت: برخی تصور می‌کنند که آغوز (کلستروم) در روز‌های اول کافی نیست یا در صورت بیماری یا مصرف دارو باید شیردهی قطع شود، در حالی که آغوز برای نوزاد کاملاً کافی و سرشار از مواد ایمنی‌بخش است و اکثر دارو‌ها مانع شیردهی نیستند، اما حتماً باید تحت نظر پزشک مصرف شوند.

وی در پایان با تأکید مجدد بر ادامه شیردهی تا دو سالگی، از مادران خواست با رعایت دمای مناسب محیط (۲۵ تا ۲۶ درجه سانتی‌گراد) در فصل تابستان، از شیردهی موفق خود اطمینان حاصل کنند و افزود: شیر مادر امانتی گران‌بهاست که سلامت حال و آینده کودک و مادر را تضمین می‌کند و هیچ‌چیز نمی‌تواند جای خالی آن را پر کند.