سرعت درمان نباید جایگزین تشخیص علمی شود

طیبه قاسمی، متخصص جراحی فک و صورت و پژوهشگر در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما، گفت: در سال‌های اخیر، اصطلاحاتی همچون «ایمپلنت یک‌روزه»، «کاشت دندان در یک جلسه» و «دندان ثابت در ۲۴ ساعت» بیش از گذشته در تبلیغات حوزه دندانپزشکی دیده می‌شود؛ عباراتی که برای بسیاری از بیماران جذاب است و این تصور را ایجاد می‌کند که می‌توان فرآیند درمان بی‌دندانی را در کوتاه‌ترین زمان ممکن به پایان رساند.

وی افزود: متخصصان حوزه جراحی فک و صورت تأکید می‌کنند که درمان فوری ایمپلنت، روشی نیست که بتوان آن را برای همه بیماران و بدون ارزیابی‌های تخصصی به کار برد. شرایط استخوان، وضعیت لثه و بافت‌های اطراف، وجود عفونت، بیماری‌های زمینه‌ای و وضعیت عمومی بیمار از جمله عواملی هستند که می‌توانند در انتخاب این روش تأثیرگذار باشند.

ایمپلنت فوری برای همه بیماران قابل انجام نیست

این متخصص جراحی فک و صورت با تأکید بر ضرورت ارزیابی دقیق بیمار اظهار داشت: انتخاب روش درمان باید بر اساس شرایط اختصاصی هر فرد انجام شود و نمی‌توان صرفاً بر مبنای عنوان‌هایی مانند «یک‌روزه» درباره مناسب بودن یک روش تصمیم گرفت.

به گفته وی، در برخی بیماران، در صورت فراهم بودن شرایط مناسب و رعایت استاندارد‌های علمی، امکان انجام ایمپلنت فوری وجود دارد؛ اما این روش یک پروتکل عمومی برای تمام مراجعه‌کنندگان نیست.

وی تاکید کرد: پیش از تصمیم‌گیری برای ایمپلنت فوری باید عواملی همچون وضعیت استخوان و بافت نرم، شرایط محل کاشت، سلامت عمومی بیمار و تصاویر رادیولوژی مورد بررسی قرار گیرد، زیرا درمان موفق، درمانی است که سال‌ها دوام داشته باشد، نه درمانی که صرفاً در مدت کوتاهی انجام شود.»

این متخصص جراحی فک و صورت همچنین درباره برداشت نادرست از مفهوم «ایمپلنت یک‌روزه» توضیح می‌دهد که در بسیاری از موارد، دندانی که بلافاصله پس از جراحی روی ایمپلنت قرار می‌گیرد، پروتز موقت است و ترمیم نهایی پس از طی شدن دوره ترمیم استخوان و ارزیابی‌های لازم انجام می‌شود.

هزینه‌ای که ممکن است از دست رفتن زمان و سلامت باشد

دکتر طیبه قاسمی با بیان اینکه اصرار بر کوتاه کردن زمان درمان در شرایطی که بیمار از نظر استخوانی یا بافتی آمادگی لازم را ندارد، می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد، گفت: در صورت نبود حجم یا کیفیت مناسب استخوان، وجود عفونت کنترل‌نشده یا وارد شدن فشار نامناسب و زودهنگام به ایمپلنت، احتمال بروز عوارض افزایش می‌یابد. شکست ایمپلنت، التهاب بافت‌های اطراف، تحلیل استخوان و نیاز به درمان‌های تکمیلی یا جراحی مجدد، از جمله پیامد‌هایی است که می‌تواند روند درمان را طولانی‌تر و هزینه‌های بیمار را افزایش دهد.

وی افزود: به همین دلیل، متخصصان توصیه می‌کنند بیماران هنگام انتخاب روش درمان، تنها بر سرعت یا هزینه تمرکز نکنند و درباره ضرورت روش پیشنهادی، شرایط اختصاصی خود و مراحل مختلف درمان از پزشک توضیح کامل دریافت کنند.

مرز میان درمان علمی و تبلیغات

فارغ‌التحصیل تخصص جراحی فک و صورت از دانشگاه علوم پزشکی تهران معتقد است که گسترش تبلیغات درمان‌های سریع، اهمیت آگاهی بیماران از تفاوت میان «امکان انجام یک روش در شرایط خاص» و «قابل انجام بودن آن برای همه» را بیشتر کرده است.

طیبه قاسمی گفت: ایمپلنت فوری، در صورت انتخاب صحیح بیمار و فراهم بودن شرایط لازم، می‌تواند یکی از گزینه‌های درمانی باشد؛ اما تبدیل آن به یک وعده عمومی برای تمام بیماران، با پیچیدگی‌های واقعی درمان‌های ایمپلنت سازگار نیست. بر همین اساس، بررسی سابقه علمی و تجربه پزشک، انجام معاینه و بررسی‌های تصویربرداری، دریافت طرح درمان مشخص و آگاهی از مراحل درمان و پیگیری‌های پس از آن، می‌تواند به بیماران در تصمیم‌گیری آگاهانه کمک کند.

وی افزود: در درمان‌های پزشکی، کوتاه‌تر بودن زمان درمان لزوماً به معنای بهتر بودن آن نیست. آنچه اهمیت دارد، انتخاب روش مناسب برای بیمار، اجرای صحیح درمان و دستیابی به نتیجه‌ای ایمن، پایدار و قابل پیش‌بینی در بلندمدت است.

گفتنی است دکتر طیبه قاسمی، متخصص جراحی فک و صورت، پژوهشگر و مدرس دانشگاه، فارغ‌التحصیل تخصص جراحی فک و صورت از دانشگاه علوم پزشکی تهران است و دوره تخصص خود را در بیمارستان‌های شریعتی، سینا، انستیتو کانسر و مرکز طبی کودکان گذرانده است.

وی پس از پایان دوره تخصص، سابقه فعالیت به‌عنوان عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی را داشته و در کنار فعالیت‌های درمانی و آموزشی، در حوزه پژوهش نیز فعالیت کرده است. انتشار بیش از ۱۰ مقاله علمی در مجلات بین‌المللی و حضور به‌عنوان سخنران در کنگره‌ها و همایش‌های تخصصی، از جمله سوابق علمی اوست.

در حوزه نوآوری نیز، طراحی و ساخت اپلاینس داخل‌دهانی اختصاصی برای مدیریت پس از جراحی بیماران مبتلا به فیبروز تحت‌مخاطی دهان (OSMF) در کارنامه او قرار دارد؛ اقدامی که با هدف پاسخ به یکی از نیاز‌های مرتبط با مدیریت بیماران پس از جراحی انجام شده است.